Đổi mới phương thức kiểm sát, tập trung lĩnh vực nổi cộm, vi phạm nghiêm trọng

Theo Chương trình số 02/Ctr-VKSTC do Vụ 11 (VKSND Tối cao) ban hành, VKSND các cấp sẽ đổi mới mạnh mẽ phương thức trực tiếp kiểm sát, tăng cường kiểm sát theo chuyên đề đối với các lĩnh vực nổi cộm, đồng thời tổ chức kiểm sát đột xuất đối với những vụ việc có dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng, khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài.

Đặc biệt, công tác kiểm sát sẽ tập trung vào các vụ việc thi hành án dân sự (THADS) liên quan đến đơn thư của Đại biểu Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội, Đảng, các cơ quan giám sát, báo chí phản ánh, hoặc các vụ việc có áp dụng biện pháp bảo đảm, cưỡng chế thi hành án. Trong đó, ưu tiên kiểm sát việc kê biên, xử lý tài sản là quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất, tài sản bảo đảm của các tổ chức tín dụng, ngân hàng, cũng như các vụ án về tham nhũng, kinh tế, chức vụ.

Chương trình cũng yêu cầu kiểm sát chặt chẽ những vụ việc đã bán đấu giá thành nhưng chậm giao tài sản cho người trúng đấu giá (từ 6 tháng trở lên), đồng thời rà soát các trường hợp bị phân loại là “chưa có điều kiện thi hành án” để bảo đảm tính khách quan, đúng pháp luật.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm khác là rà soát và phúc tra việc thực hiện kiến nghị về thi hành án hành chính (THAHC) do VKSND các cấp đã ban hành trong giai đoạn từ 1/10/2022 đến 30/9/2025. VKSND Tối cao sẽ xem xét, ban hành kết luận, kiến nghị, yêu cầu đến cơ quan, cá nhân có thẩm quyền nhằm khắc phục tình trạng chậm trễ hoặc không thi hành bản án, quyết định của tòa án.

Song song đó, ngành kiểm sát sẽ kiên quyết thực hiện quyền kháng nghị, kiến nghị đối với những hành vi vi phạm pháp luật; đồng thời bảo vệ các kháng nghị, kiến nghị đúng pháp luật của VKSND các cấp nhưng chưa được cơ quan, tổ chức, cá nhân chấp nhận. Việc này nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả kiểm sát hoạt động thi hành án, bảo đảm pháp luật được chấp hành nghiêm chỉnh, thống nhất.

Đẩy mạnh chuyển đổi số và nâng cao năng lực nghiệp vụ kiểm sát viên

Chương trình năm 2026 cũng nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ thông tin trong việc tiếp nhận, phân loại, xử lý đơn khiếu nại, tố cáo, kiến nghị về THADS, THAHC; trong thống kê và báo cáo kết quả kiểm sát. VKSND Tối cao sẽ phối hợp với Cục Quản lý THADS (Bộ Tư pháp) để khai thác, sử dụng dữ liệu thi hành án phục vụ công tác kiểm sát hiệu quả hơn.

Ngoài ra, VKSND Tối cao sẽ tổng kết 9 năm thực hiện Quy chế công tác kiểm sát THADS, THAHC (ban hành kèm theo Quyết định số 810/QĐ-VKSTC ngày 20/12/2016) để đề xuất sửa đổi, bổ sung phù hợp với dự thảo Luật THADS (sửa đổi) sắp được Quốc hội thông qua. Cùng với đó, rà soát và hoàn thiện quy trình, kỹ năng trực tiếp kiểm sát tại cơ quan THADS, cũng như việc giải quyết khiếu nại, tố cáo trong lĩnh vực này theo Quyết định số 94/QĐ-VKSTC ngày 22/3/2021.

Trong công tác hướng dẫn nghiệp vụ, VKSND Tối cao yêu cầu các đơn vị kịp thời hướng dẫn, trả lời thỉnh thị nghiệp vụ, phổ biến kinh nghiệm hay, biện pháp hiệu quả, ban hành thông báo rút kinh nghiệm nghiệp vụ; đồng thời nghiên cứu, xây dựng văn bản hướng dẫn kỹ năng kiểm sát mới nhằm nâng cao trình độ, bản lĩnh và năng lực chuyên môn của đội ngũ kiểm sát viên, công chức.

Với định hướng rõ ràng, cụ thể, Chương trình công tác kiểm sát THADS, THAHC năm 2026 thể hiện quyết tâm của ngành kiểm sát trong việc đổi mới toàn diện phương thức kiểm sát, tăng cường tính chủ động, chuyên nghiệp, công khai và minh bạch trong hoạt động thực thi pháp luật.

Đây không chỉ là bước đi quan trọng nhằm bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức, cá nhân, mà còn góp phần xây dựng một nền tư pháp công bằng, nghiêm minh và hiện đại, đúng tinh thần cải cách tư pháp mà Đảng và Nhà nước ta đang kiên trì thực hiện.