Thất thoát tài nguyên từ dự án treo

Phản ánh đến Báo Kinh tế & Đô thị, nhóm bạn đọc là những cán bộ quân đội về hưu cho biết, suốt 13 năm qua, họ đã gõ cửa nhiều nơi để khiếu nại mức giá đền bù khi bàn giao đất để thực hiện dự án Trường THPT chất lượng cao Cát Lái, phường Cát Lái, Quận 2, TP Hồ Chí Minh (nay là phường Cát Lái và phường Bình Trưng).

Theo đó, năm 1996, các ông Phạm Thanh Thiển, Đỗ Trọng Bảo, Mai Thị Trâm, Vũ Đức Nhân cùng nhau mua thửa đất nông nghiệp có nguồn gốc rõ ràng, diện tích rộng 6.500m2 tại phường Cát Lái Quận 2 cũ. Cùng năm, họ xin chuyển đổi một phần mục đích sử dụng đất sang đất ở nhưng không được chấp thuận.

Năm 2003, họ xin tách thành 5 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất riêng, mục đích sử dụng đất trồng trọt, chăn nuôi. Thời điểm này, các cán bộ quân đội đều đang thực hiện nhiệm vụ và mong muốn được xin chuyển đổi mục đích sử dụng đất một phần diện tích đất thổ cư để xây dựng nơi ở ổn định cho vợ con. Tuy nhiên, do đất vướng quy hoạch nên nguyện vọng của họ không được chấp nhận.

Cụ thể, theo Văn bản số: 4166/UB-QLĐT, ngày 10/12/2003 của UBND Quận 2 cũ phúc đáp yêu cầu của đại tá Thiển thì phần diện tích đất trên thuộc “thuộc khu quy hoạch cây xanh - thể dục thể thao đã được Kiến trúc sư trưởng thành phố phê duyệt tại Quyết định số 12204/KTST-QH ngày 8/10/1999”.

Đến năm 2012, UBND Quận 2 cũ ra quyết định thu hồi đất để thực hiện dự án xây dựng trường THPT chất lượng cao Cát Lái. Ngày 4/12/2012, các hộ dân nhận được thông báo bồi thường giải tỏa đất với mức giá 342.000 đồng/m2 đối với đất nông nghiệp và hỗ trợ thêm 1.408,163/1000m2. Theo các hộ dân mức giá này quá thấp so với thực tế và chênh lệch rất nhiều so với giá đất thổ cư ở cùng thời điểm. Những người dân đã có đơn thư khiếu nại, đề nghị được xem xét lại mức giá bồi thường phù hợp nhưng không được chấp nhận.

Từ đó đến nay, họ không đồng ý bàn giao đất để đợi các cơ quan chức năng xem xét về mức giá đền bù. Dự án vì thế mà rơi vào trạng thái "treo" trong suốt 26 năm qua.

Lý giải về quyết định khiếu nại, ông Phạm Thanh Thiển, người bị thu hồi 1.500m2 đất cho biết: “Mục đích mua đất ban đầu của chúng tôi là để xây dựng nhà cửa, ổn định cuộc sống cho vợ con. Chúng tôi đồng thuận trong việc bàn giao đất để xây dựng trường học, nhưng mong muốn các cơ quan chức năng xem xét mức giá đền bù vì hiện tại đang quá thấp, làm ảnh hưởng đến quyền lợi của chúng tôi".

Ông Phạm Thanh Thiển chia sẻ: toàn bộ diện tích đất thu hồi là 48.153,5m2 trong đó đất thổ cư chiếm 5.928m2 (chỉ 12,3%), còn lại đất nông nghiệp chiếm 87,7%. Cụ thể, quy hoạch tổng thể dự án có 41.525m2 là đất nông nghiệp xen kẽ khu dân cư hiện hữu. Ngoài ra, tại khu đất trước đó đã có quy hoạch đất cây xanh - thể dục thể thao, giờ tiếp thục thay đổi quy hoạch, khu đất bị quy hoạch treo suốt 26 năm, trong khi người dân không thể sử dụng gây lãng phí tài nguyên cá nhân cũng như công sản.

Đến thời điểm hiện tại, giá đất đã tăng lên nhiều lần. Có vị trí cao hơn 200.000.000 đồng/m2, tuy nhiên mức giá đền bù vẫn không thay đổi so với hơn 10 năm trước.

UBND phường đã thành lập Hội đồng bồi thường

Liên quan đến phản ánh của người dân, trao đổi với phóng viên, đại diện phường Cát Lái cho biết: Dự án được phê duyệt đúng quy định, hiện tại theo Đồ án quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000, Phân khu số 7, thành phố Thủ Đức tại Quyết định số 8254/QĐ-UBND ngày 15/6/2025, của UBND TP Thủ Đức khu đất thuộc quy hoạch đất giáo dục (trường THPT và trường mầm non). Chủ đầu tư hiện tại vẫn là Ban quản lý dự án Đầu tư xây dựng khu vực TP Thủ Đức không có thay đổi. Sau quá trình sáp nhập chính quyền địa phương 2 cấp, dự án vẫn được thực hiện theo đúng quy hoạch được phê duyệt.

Tổng diện tích ranh thu hồi dự án là 4,81ha, trong đó diện tích xây trường THPT 3,24ha, trường mần non 0,46ha còn lại là diện tích giao thông. Về phương án tính bồi thường vẫn được áp dụng theo các quyết định cũ tại thời điểm năm 2013. UBND phường Cát Lái cho biết, hiện tại còn 13/82 hộ dân chưa chấp nhận phương án bồi thường và khiếu nại, khiếu kiện. Tuy nhiên, quá trình giải quyết, tiền bồi thường của họ đã được gửi vào ngân hàng theo quy định. Trước đó, UBND TP Thủ Đức đã có quyết định cưỡng chế thu hồi đất.

UBND phường Cát Lái thông tin thêm hiện không có cơ sở để xem xét tăng giá bồi thường cho các hộ dân chưa chấp nhận phương án bồi thường.

UBND phường Cát Lái nhấn mạnh: sau khi xây dựng chính quyền địa phương 2 cấp, UBND phường đã thành lập Hội đồng bồi thường và Tổ công tác dự án để tiếp tục thực hiện công tác chi trả tiền bồi thường, vận động các hộ dân bàn giao mặt bằng. Đồng thời lập hồ sơ áp dụng biện pháp hành chính thu hồi đất trong trường hợp các hộ dân không đồng ý bàn giao mặt bằng.

Về phía các hộ dân, ông Phạm Thanh Thiển nói: “Số hộ dân chưa nhận tiền bồi thường dù ít về số lượng nhưng chiếm tới hơn 78% diện tích đất bị thu hồi. Phần lớn hộ có đất nông nghiệp chưa chấp nhận mức giá bồi thường. Ngoài ra, trong phương án thu hồi đất có định giá đất “xen kẽ đất khu dân cư”, trên thực tế đất của chúng tôi không được áp dụng phương án này mà chỉ tính thuần đất nông nghiệp”.

Dẫn phóng viên đến vị trí đất bị quy hoạch treo 26 năm qua (tính từ quy hoạch lần đầu năm 1999), nay trở thành hoang hóa, sình lầy, cỏ mọc um tùm, ông Phạm Thanh Thiển nói: “Nhìn cảnh này tôi rất đau lòng, việc triển khai một dự án thiếu đồng bộ không chỉ gây tổn thất vật chất, tinh thần cho người dân mà còn lãng phí tài nguyên quốc gia. Chúng tôi mong rằng, cơ quan có thẩm quyền sớm đưa ra phán quyết phù hợp, hài hòa với tất cả”.

Theo đó, người dân cùng mong muốn các cấp có thẩm quyền, chính quyền TP Hồ Chí Minh rà soát, xem xét  lại phương án đền bù sao cho phù hợp, thấu tình đạt lý.